Byliśmy na Narodowym Balecie Gruzji - Sukhishvili!

W swojej historii zespół wyruszył na ponad 300 tournee, 11 razy objechał 5 kontynentów, 90 krajów, odbył 13 000 koncertów, które łącznie widziało ponad 7,5 mln widzów. Występ zespołu został uznany “najlepszym show na Broadwayu”, w Australii za “ósmy cud świata”, zaś na najsłynniejszej scenie w mediolańskiej Lа Scali po koncercie kurtynę podnoszono 14 razy, czym był pobity rekord włoskiego tenora Enrico Caruso (podniesienie kurtyny 11 razy).



„Gruzińscy artyści – sama doskonałość. To nawet nie taniec, to – lot. Sztorm na scenie”. Daily Mirror (Wielka Brytania)

„Dwie i pół godziny przelatują jak sekundy, nim zdążysz spostrzec, patrzysz z ogromną uwagą i zastanawiasz, czym zachwycasz się bardziej – muzyką, pięknymi kostiumami, sztuką czy niewiarygodną techniką tancerzy, bogatymi w tradycje Gruzji.” New York Post (USA)

Jak widać na podanych przykładach nie raz można było spotkać się w mediach z bardzo pozytywnymi relacjami na temat występów Narodowego Baletu Gruzji Sukhishvili. Imponujący dorobek artystyczny oraz kunszt i profesjonalizm jego tancerzy rozsławiły balet na cały świat. Jaka jest jednak historia jego powstania? Co chcieli przekazać nam jego założyciele w tak pięknych folkowych aranżacjach? Czy tańce mają jakiś przekaz? Zapraszamy do krótkiej recenzji Punktu Kultury z wystąpienia Narodowego Baletu Gruzji Sukhishvili w krakowskim Centrum Kongresowym ICE.

Narodowy Balet Gruzji - historia


Gruziński Balet Narodowy został założony w 1945 roku przez dwoje tancerzy i choreografów - małżeństwo Iliko Sukhishviliego i Nino Ramishvili, którzy po raz pierwszy spotkali się w latach dwudziestych minionego wieku, w tbiliskim Teatrze Opery i Baletu. Poza uczuciem połączyło ich nie tylko zamiłowanie do rodzimego folkloru, ale przede wszystkim marzenie o promocji gruzińskiej kultury poprzez taniec. Dzięki temu stworzyli autorską trupę artystyczną, początkowo składającą się zaledwie z 8 dziewczynek i 12 chłopców. Grupa ta była swoistym przedsięwzięciem w powojennej Gruzji i z czasem przekształciła się w unikalne show taneczne wykorzystujące tradycyjne gruzińskie tańce od wieków reprezentujące różne regiony kraju w oparciu o choreografie zaczerpnięte z baletu klasycznego oraz przy akompaniamencie muzyki tradycyjnej i współczesnej. Nie sposób nie zauważyć tej mieszanki stylów na występach baletu. Eksplozja kolorów i dźwięków oraz widowiskowe akrobacje na scenie, których można być świadkiem na polskim tournee 2017 wprost zapierają dech w piersiach. Odpowiedzialni są za to prawnukowie sławnej pary założycielskiej, Ilia i Nino Sukhishvili, którzy dziś kontynuują rodzinne przedsięwzięcie. Nino, dyrektorka generalna oraz producentka, projektuje i udoskonala stroje artystów będące wizytówką 12 regionów i 2 autonomicznych obszarów na terenie Gruzji. Ilia jest dyrektorem artystycznym całej grupy, którą obecnie reprezentuje orkiestra (fleciści, bębniarze, akordeoniści oraz gitarzyści) i tancerze (zarówno kobiety jak i mężczyźni). Łącznie ok. 500 osób!

Taniec


Tancerze obu płci wykonują trzy rodzaje tańców: solo, parami lub w grupie, często łącząc je w ramach tej samej choreografii. Mężczyźni, energicznie poruszają się na czubkach palców i jako jedyni na całym świecie robią to nie używając specjalnych butów baletowych. Ich ruchy są szybkie, zwinne i często przypominają akrobacje wojenne. Rola kobiet w balecie gruzińskim jest natomiast nieco inna. Tancerki wykonują ruchy podobne do tych, jakie można spotkać w balecie klasycznym, gdzie każdy gest odzwierciedla konkretną emocję. Są, więc bardziej statyczne, wręcz posągowe, co dodatkowo podkreśla sposób, w jaki się poruszają, dosłownie jakby ‘płynęły’ po scenie.



W repertuarze zespołu znajduje się 28 różnych choreografii, przy czym jeden występ trwa 2 godziny, które oddzielone są 15 - minutową przerwą. Podczas każdej godziny można zobaczyć 8 układów tanecznych oraz jeden występ akustyczny, który ma miejsce w połowie przedstawienia.

Jak zostało już wspomniane poszczególne tańce różnią się od siebie pochodzeniem i tematyką.

Samaja (gruz. სამაია) to jeden z układów tanecznych wykonywany przez trzy, bogato odziane kobiety w koronach na głowie. Reprezentują osławioną, średniowieczną królową Tamarę, która jako jedyna kobieta w Gruzji uzyskała miano mepe, króla Gruzji (1184). Nazwa tańca, czyli samaja oznacza zaś ‘taniec trzech’. Trzech wcieleń królowej Tamary: jako młodej królewny, mądrej matki oraz potężnego króla.



Inny taniec, którego zdjęcie mogliśmy zobaczyć na plakatach wydarzenia to khorumi (gruz. ხორუმი, dosłownie ‘taniec’). Jest to wojenny układ taneczny, który wywodzi się z Autonomicznej Republiki Adżarii (południowo-zachodnia Gruzja). Jego pochodzenie datowane jest na 2 tysiąclecie przed naszą erą. Khorumi wykształcił się na bazie tańców wykonywany przez myśliwych na cześć boga księżyca Szuszpy, oraz tych, które w późniejszym okresie sławiły boginię polowania o imieniu Dali. Dziś artyści baletu wykonują go podczas ważnych państwowych uroczystości takich jak dzień niepodległości (26 maja), gdyż jest odzwierciedleniem niepokonanej siły i odwagi, jaka drzemie w narodzie gruzińskim. Tradycyjnie khorumi składa się z 3 części: szukania miejsca na obóz dla wojska, bitwy 2 armii oraz celebrowania zwycięstwa jednej z nich. Tancerze noszą czarne ubrania przepasane czerwonym pasem oraz charakterystyczne, czerwone nakrycia głowy. Symbolizują odwagę i brawurę gruzińskich żołnierzy podczas bitwy.

Kolejny taniec, który mógł zapaść w pamięć osobom odwiedzającym naszą stronę na facebooku jest simdi (os. симд, хонгæ, gruz. სმიდი) - tradycyjny, osetyjski taniec weselny, który na sobotnim przedstawieniu baletu wykonało 12 par ustawionych początkowo w 4 rzędach. Znakiem rozpoznawczym simdi jest kontrast czerni i bieli w strojach tancerzy, ich długie rękawy zwane czokhas oraz harmonijne, symetryczne ruchy par, które wyglądają jak wzajemne lustrzane odbicia.



Więcej na temat Narodowego Baletu Gruzji możecie dowiedzieć się tutaj, a o kolejnych występach w polskich miastach, m.in. w Warszawie, Gdańsku czy Lublinie tutaj.

Serdecznie zapraszamy na występy Narodowego Baletu Gruzji Sukhishvili nie tylko miłośników tematyki gruzińskiej, ale wszystkich sympatyków sztuki, muzyki, tańca i mody lub po prostu osoby szukające ciekawych doświadczeń. Jak powiedziała Nino Sukhishvili w wywiadzie dla Catherine Jewell z WIPO „Taniec to język, który opowiada o moim kraju, o Gruzji. Kiedy się go ogląda można poczuć prawdziwego ducha tej ziemi, jej historię, zwyczaje, tradycje…”.

tekst: Olga Sewiłło